Νεοελληνική Γλώσσα Α΄ Λυκείου

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ                                   Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Γλώσσα, γλωσσική ποικιλότητα, γλωσσική αλλαγή
                 ΦΥΛΛΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ



ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΜΗΜΑ:
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:
ΔΙΔ.: Α. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

ΟΜΑΔΑ Α

Α.1. Εντοπίστε τα χαρακτηριστικά κάθε κειμένου που το διαφοροποιούν από το άλλο (ποικιλότητα), παρόλο που και τα 2 κείμενα διαπραγματεύονται το ίδιο θέμα.

(Μονάδες 20)

Α.2. Διατυπώστε τις δικές σας απόψεις για το θέμα που αναπτύσσουν τα 2 κείμενα σε ένα δικό σας 3 παραγράφων. Το κείμενο σας θα δημοσιευθεί στη σχολική εφημερίδα του σχολείου σας.

(Μονάδες 40)

ΚΕΙΜΕΝΟ Α:

Η φθορά των λέξεων

Μοίρα των λέξεων είναι να φθείρονται στο στόμα του ανθρώπου. Όχι από την πολλή χρήση αλλά από την κακή χρήση… Να παραμορφώνονται στην προφορά, κάποτε ως το σημείο να μην αναγνωρίζεται ο αρχικός τύπος τους, είναι εύλογο και θεμιτό, αφού με τον καιρό πολλά πράγματα μεταβάλλονται…. Φθορά όμως είναι ένα άλλο είδος πάθημα των λέξεων:το ψεύτισμα και η νοθεία τους που γίνεται όχι από σύμπτωση, αλλά από δόλο εκείνου που τις χρησιμοποιεί. Τότε οι λέξεις χάνουν την αρετή τους και προκαλούν με την ψεύτικη λάμψη που παίρνουν, με το απατηλό φτιασίδωμά τους. Παύουν να είναι έντιμες. Άλλο λένε κι άλλο υπάρχει στο βάθος τους. Έχουν γίνει μάσκες για να κρύψουν ένα πρόσωπο που δε συμφέρει να φανεί τέτοιο που πραγματικά είναι. Έτσι λ.χ. ό,τι είναι εξανδραποδισμός λέγεται «ησυχία» και «τάξη», ό,τι είναι συμφέρον λέγεται «φιλία», η βαρβαρότητα ονομάζεται «σθένος» και η μισαλλοδοξία «πατριωτισμός».

Αξίζει να σημειωθεί ότι όσο ευγενέστερες είναι οι λέξεις, σε τόσο μεγαλύτερο εξευτελισμό μπορούν να πέσουν απ’ την κακή χρήση τους… Σα να ισχύει κι εδώ ο γενικός κανόνας: πληγώνεται βαθύτερα όποιος γκρεμίζεται από πολύ ψηλά. Τα παραδείγματα, όπου στο στόμα κακής προαίρεσης ανθρώπων, φθείρονται λέξεις ευγενείς, αφθονούν. Θα μπορούσαν να ονομάσω εδώ πάμπολλες, που πραγματικά έχουν εξευτελιστεί στους χρόνους μας. Περιορίζομαι σε δύο που τις έχουμε σε τέτοιο βαθμό κακομεταχειρισθεί, ώστε έχουν γίνει αξιολύπητες: «δημοκρατία» και «ελευθερία»

Ε.Π.Παπανούτσος, Το δίκαιο της πυγμής



ΚΕΙΜΕΝΟ Β:
Η «Ερωφίλη» µιλούσε σε... greekglish

                        Ένα από τα πρώτα ελληνικά κείμενα γραμμένα με λατινικούς χαρακτήρες είναι

αυτό του Γεωργίου Χορτάτση. Με µία πρακτική που ακόµη ίσως να... βοηθά - και όχι να πλήττει – τη γλώσσα.

                    Μira cachi chie adidhichi, tiragnismeni mira/pia pathi apo ton Εrota, pies prichies dhen epira?...Sti dohudepsi chie ci caimus micri perrisa ebica/c’ agapis ola ta caca chie pedhomes m’ eurica…Το κείµενο δεν είναι απόσπασµα µακροσκελούς SΜS που στέλνει κάποια σύγχρονη έφηβη στον καλό της ή στους φίλους της. Είναι µεταγραµµένο απόσπασµα του λογοτεχνικού κειµένου µε τον τίτλο «Ερωφίλη» του γνωστού κρητικού συγγραφέα Γεωργίου Χορτάτση. Το έργο έµεινε ζωντανό και χάρη στην προφορική παράδοση, αφού πολλά τµήµατά του διασκευάστηκαν και διαδίδονταν ως δηµοτικά τραγούδια ή εντάχθηκαν σε παροιµίες. [...]

                «Είναι µάλλον πολυσυζητηµένη η αγωνία ορισµένων ότι η χρήση των greekglish, όπως λέγονται, µπορεί να απειλήσει τη χρήση του ελληνικού αλφαβήτου και να οδηγήσει στον θάνατο της ελληνικής γλώσσας. Η τραγωδία "Ερωφίλη", ένα από τα σπουδαιότερα έργα της κρητικής λογοτεχνίας από την εποχή της Βενετοκρατίας, γράφηκε από τον Γεώργιο Χορτάτση µε το αλφάβητο αυτό», λέει στα «ΝΕΑ» ο επίκουρος καθηγητής του τοµέα Γλωσσολογίας του ΑΠΘ και πρόεδρος του Ιδρύµατος Μανόλη Τριανταφυλλίδη - Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών του

ΑΠΘ Γιώργος Παπαναστασίου. [...]

              «Χρήση του λατινικού αλφαβήτου έχουµε επίσης και στη Χίο τον 18ο αιώνα τα λεγόµενα φραγκοχιώτικα σε κείµενα θρησκευτικού περιεχοµένου, επιστολές κ.ά («Langue Francochiotica») όπως έλεγαν και έγραφαν και οι ίδιοι αλλά και οι Λεβαντίνοι της Σµύρνης που µιλούσαν ελληνικά αλλά επειδή δυσκολεύονταν να µάθουν την ορθογραφία τους έγραφαν µε λατινικά ψηφία, ενώ έγινε απόπειρα να εκδοθεί τη ίδια περίοδο στην Σµύρνη κι ελληνική εφηµερίδα µε λατινικό αλφάβητο.

                                                                               Εφ. “ΤΑ ΝΕΑ”, Βίκυ Χαρισοπούλου

                                                                               02 Ιουνίου 2010

ΟΜΑΔΑ Β

Αφού μελετήσετε προσεκτικά τα παρακάτω κείμενα να σκιαγραφήσετε την ταυτότητα του συντάκτη κάθε κειμένου (το ύφος, ο χαρακτήρας, η γλώσσα, το περιεχόμενο των κειμένων θα σας βοηθήσουν). Αιτιολογήστε την απάντησή σας.

(Μονάδες 20)

ΚΕΙΜΕΝΟ Α:

Προς όλους τους Εκπροσώπους των ΜΜΕ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΑΡ. 1 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ/ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ 14o Σεμινάριο Οδικής Ασφάλειας Πληροφορείσθε ότι την ερχόμενη Πέμπτη 29 Νοεμβρίου, 2012 και μεταξύ των ωρών 8.30π.μ. - 1μ.μ. θα πραγματοποιηθεί στο ξενοδοχείο «HILTON» στη Λευκωσία, το 14ο Σεμινάριο Οδικής Ασφάλειας με θέμα «Μοτοσικλέτα: Οδηγούμε, δεν παίζουμε με τη ζωή μας». Στην τελετή έναρξης του σεμιναρίου προσκλήθηκαν και θα απευθύνουν χαιρετισμό, οι Υπουργοί Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, Παιδείας και Πολιτισμού, Συγκοινωνιών και Έργων, ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Συγκοινωνιών και Έργων, ο Αρχηγός Αστυνομίας και ο Διευθύνων Σύμβουλος της Εταιρείας Ελληνικά Πετρέλαια Κύπρου. Σημειώνεται ότι, το σεμινάριο έχει τεθεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Δημήτρη Χριστόφια και εντάσσεται στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο σεμινάριο έχουν κληθεί να συμμετάσχουν εμπειρογνώμονες από την Κύπρο και το εξωτερικό. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ Β

ΟΜΑΔΑ Γ

Κρίνετε πως το παρακάτω κείμενο – επιστολή είναι κατάλληλο της επικοινωνιακής περίστασης για την οποία γράφτηκε; Αιτιολογήστε την άποψή σας.

(Μονάδες 20)

17-ΙΙ-50.

Αγαπημένη μου αδελφούλα. Προχτές πήρα το γράμμα σου και την επιταγή. Σ' ευχαριστώ Λουλίτσα μου. Μου γράφεις να σου λέω τι χρειάζομαι. Μα απ' τη μια μεριά σ' έχω τόσο πολύ κουράσει, κι απ' την άλλη εσύ μαντεύεις και προλαβαίνεις κάθε επιθυμία μου, που δεν μπορώ πια να σου ζητήσω τίποτα. Ωστόσο, να πάλι που θα σε βάλω σε μπελάδες: θάθελα δύο μολύβια μαύρα «Φάμπερ», Νο 2, κι αν έχει ο Βασίλης κανένα παλιό στυλό -γιατί έχασα το δικό μου. Είμαι καλά. Σου γράφω σε ένα απάγγειο στην ακρογιαλιά και το κύμα πιτσιλάει το χαρτί. Ομορφη μέρα. Λιακάδα. Σε φιλώ σένα και τα παιδιά σου και τον Βασίλη.

Γιάννης [γράμμα του Γ. Ρίτσου στην αδελφή του τα χρόνια της εξορίας του από τη Μακρόνησο και τον Αϊ-Στράτη.]

◊ Διαβάστε προσεκτικά τα ζητούμενα.

Καλή επιτυχία