Νεοελληνική Γλώσσα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Γλώσσα, γλωσσική ποικιλότητα, γλωσσική αλλαγή
ΦΥΛΛΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΜΗΜΑ:
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:
ΔΙΔ.: Α. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

ΟΜΑΔΑ Α

Α.1. Εντοπίστε τα χαρακτηριστικά κάθε κειμένου που το διαφοροποιούν από το άλλο (ποικιλότητα), παρόλο που και τα 2 κείμενα διαπραγματεύονται το ίδιο θέμα.
(Μονάδες 20)
Α.2. Διατυπώστε τις δικές σας απόψεις για το θέμα που αναπτύσσουν τα 2 κείμενα σε ένα δικό σας 3 παραγράφων. Το κείμενο σας θα δημοσιευθεί στη σχολική εφημερίδα του σχολείου σας.
(Μονάδες 40)

ΚΕΙΜΕΝΟ Α:ο πρότζεκτ, το μπάτζετ

19 Σεπ 2010

Το κόνσεπτ, το πρότζεκτ, το μπάτζετ

του Νίκου Γ. Ξυδάκη

Θενξ μαν... Οταν τ' ακούω, μεταφράζω σιωπηρά: Ευχαριστώ, μάγκα μου. Ή: Ευχαριστώ, φιλάρα... Τα μεταφράσματα μου φαίνονται πιο αρρενωπά και χυμώδη, πιο άμεσα, πιο μοναδικά. Γιατί λοιπόν οι μάγκες έφηβοι και οι μετέφηβοι τιτιβίζουν τα δικά τους κρεολικά greekglish; Ισως γιατί κάθε γενιά χρειάζεται τη δική της ιδιόλεκτο, μια μυητική αργκό, προσωρινή, αναλώσιμη, φθαρτή, με ημερομηνία λήξεως. Η ιδιόλεκτος του «μαν» θα ξεθωριάσει με την είσοδό του σε ανώτερο σχολείο, με τη συμμόρφωσή του σε άλλες αργκό, ακαδημαϊκές ή επαγγελματικές, με την ένταξή του στα μαζικά υπερσύνολα της ενήλικης ζωής, της εργασίας.

Το ερώτημα παραμένει πάντως: Γιατί τα αγγλικά κατακλύζουν τον καθημερινό λόγο; Τα κρεολικά των εφήβων είναι η πιο αθώα περίπτωση, η πιο χαριτωμένη. Οταν όμως ακούς ενήλικους, επαγγελματίες, επιστήμονες, σπουδαγμένους, να παπαγαλίζουν αγγλικά, να περιγράφουν τη δουλειά τους, τη σκέψη τους, ακόμη και τη διάθεσή τους, με αγγλικά μονοσύλλαβα ή ολιγοσύλλαβα, δεμένα με λίγα ελληνικά ρήματα και άφθονα λεκτικά τικ, όπως «καταλαβαίνεις...», ε, τότε αρχίζεις να σκέφτεσαι για τα βαθύτερα αίτια.

Είναι αληθές ότι η γλωσσομάθεια έχει αυξηθεί γεωμετρικά τις τελευταίες δεκαετίες. Ο απόφοιτος λυκείου, ακόμη και χωρίς ιδιαίτερη επίδοση, θα διαβάζει και θα μιλάει αγγλικά ασυγκρίτως καλύτερα από τον ανάλογό του του '70, ακόμη και του '80. Μέγα μέρος των σπουδών διεξάγεται σε αγγλόφωνα σχολεία, προπτυχιακά ή μεταπτυχιακά. Μέγα μέρος των επαγγελμάτων απαιτεί καλή γνώση ξένης γλώσσας. Το επικοινωνιακό περιβάλλον κατακλύζεται από ξένη γλώσσα: τηλεόραση, ταινίες, Διαδίκτυο, ποπ κουλτούρα.

Αρα η ένταξη στην ξένη γλώσσα, αγγλική εν προκειμένω, έρχεται αβίαστα, φυσικά. Ολα σε σπρώχνουν σε αυτή, γιατί να αντισταθείς; Ο ανάδελφος γλωσσικά Ελληνας, ο χαρτογιακάς ο ευρισκόμενος στον παγκοσμιοποιημένο χώρο των υπηρεσιών, με ανεπαρκή ουμανιστική παιδεία και αδιαμόρφωτο γλωσσικό όργανο, θα πέσει αναγκαστικά στην ευκολία του έτοιμου γλωσσικού κώδικα. Στα μοντέρνα επαγγέλματα των πάσης φύσεως υπηρεσιών, της επικοινωνίας, της ρευστής τέχνης, η συνεννόηση διεξάγεται γύρω από λέξεις-φετίχ, ας πούμε, τις εξής τρεις: κόνσεπτ, πρότζεκτ, μπάτζετ. Εχω ένα κόνσεπτ για ένα πρότζεκτ, αλλά δεν μου βγαίνει το μπάτζετ. Ολη η δημιουργικότητα, όλη η εργασία, ο κόπος, η σκέψη, το σφρίγος, όλα συμποσούνται σε αυτό το τρίπτυχο δισύλλαβων. [...]

ΚΕΙΜΕΝΟ Β:

		Σημασία και χρησιμότητα της γλωσσομάθειας
		Η σημασία που έχει η γλωσσομάθεια, το να έχη μάθει κανείς και να ξέρη πλάι στη δική του μια ή περισσότερες ξένες γλώσσες, και η ανάγκη να γίνη αυτό, στα χρόνια προπάντων που ετοιμάζεται για τη ζωή, είναι τόσο μεγάλη, σχεδόν αυτονόητη – ιδίως στην εποχή μας με την τόσο στενή και έντονη διεθνική συγκοινωνία και επικοινωνία (ταξίδια, αεροπλάνα, ραδιόφωνα, κινηματογράφοι) – που δε χρειάζεται να γίνη διεξοδικός λόγος.
		Οι λόγοι που μας σπρώχνουν στη γλωσσομάθεια είναι πολλοί. Πρώτα πραχτικοί: χρειαζόμαστε την ξένη γλώσσα για τη ζωή, για να συνεννοούμαστε με τους αλλόγλωσσους άμα ταξιδεύομε στην πατρίδα. τους, ή και στον τόπο μας, ιδίως όμως για το επάγγελμα που ενδεχομένως θα διαλέξωμε (λ.χ. έμπορος υπάλληλος, δαχτυλογράφος, διπλωμάτης κτλ). Μας χρειάζεται έπειτα η ξένη γλώσσα αν ετοιμαζόμαστε για στάδιο επιστημονικό, αφού με αυτή, και μάλιστα με αυτές, θα καταρτιστούμε αρτιότερα και θα μπορούμε να καταφύγωμε στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία. Τέλος με την ξένη γλώσσα ερχόμαστε σε επικοινωνία, επιπόλαιη ή βαθύτερη, με τις ξενόγλωσσες λογοτεχνίες και με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.
		Γιατί η γνώση μιας ξένης γλώσσας που μαθαίνομε δε μας αποκαλύπτει μόνο, από τις άμεσες πηγές, τους θησαυρούς της σοφίας ενός ξένου λαού, τόσο απαραίτητες για μας· αν προσέξωμε την ιδιοτυπία της ξένης γλώσσας και μελετήσωμε την εθνική της λογοτεχνία, μας φέρνει σ' επαφή με τη σκέψη και την ιδιοφυΐα του λαού της· μας μεταφέρνει από τον ορισμένο και πάντα περιορισμένο ορίζοντα της μητρικής γλώσσας – που σα δική μας και γνώριμη από τη βρεφική ηλικία δε μας αφήνει συνήθως να πάρωμε απόσταση – σε ιδίωμα διαφορετικό. Μας πάει στην ψυχολογία και στη νοοτροπία άλλου λαού, διαφορετική από τη δική μας. Μας ανοίγει ένα νέο κόσμο και σα να μας χαρίζη μια καινούρια ψυχή· μας κάνει ακόμη, με τη σύγκριση, να νιώσωμε καλύτερα τη δική μας εθνική γλώσσα και την ιδιοτυπία του έθνους μας. Γι' αυτό είπε ένας Γερμανός ποιητής, ο Rückert, πως με κάθε γλώσσα που μαθαίνεις παραπάνω, ελευθερώνεις μέσα σου ένα πνεύμα δεμένο ως τότε. Εκτός από το περιεχόμενο αυτό της ξένης γλώσσας, ας προστεθή ακόμη και ότι με αυτή και με την προσπάθεια να την καταλαβαίνωμε κάνει το μυαλό μας ιδιαίτερη άσκηση.[...]

Μ. Τριανταφυλλίδης

ΟΜΑΔΑ Β

Αφού μελετήσετε προσεκτικά τα παρακάτω κείμενα να σκιαγραφήσετε την ταυτότητα του συντάκτη κάθε κειμένου (το ύφος, ο χαρακτήρας, η γλώσσα, το περιεχόμενο των κειμένων θα σας βοηθήσουν). Αιτιολογήστε την απάντησή σας.

(Μονάδες 20)

ΚΕΙΜΕΝΟ Α:

ΚΕΙΜΕΝΟ Β

12-06-12 Ανακοίνωση υποτροφιών για το πρόγραμμα Erasmus Mundus

Δελτίο Τύπου

Ανακοίνωση υποτροφιών για το πρόγραμμα Erasmus Mundus

Σε σημαντική επιτυχία σε ό,τι αφορά τη διάδοση του προγράμματος Erasmus Mundus μεταξύ των Ελληνικών Ιδρυμάτων Ανώτατης Εκπαίδευσης οδήγησε ο μεγάλος αριθμός υποτροφιών του Ευρωπαϊκού Προγράμματος που απονεμήθηκε σε έλληνες φοιτητές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη χορήγηση υποτροφιών για το ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 σε τέτοιο αριθμό ελλήνων φοιτητών που διατηρεί την Ελλάδα στις υψηλές θέσεις κατάταξης των ευρωπαϊκών και μη χωρών.

Στο πλαίσιο δράσης που αφορά στα Κοινά Μεταπτυχιακά Προγράμματα, η Ελλάδα βρίσκεται στην 6η θέση (το 2010 η χώρα μας είχε καταλάβει την 7η θέση και το 2011 την 6η θέση), με 31 υποτροφίες πλήρους φοίτησης, στη σειρά κατάταξης 71 χωρών (ευρωπαϊκών και μη).

Στο πλαίσιο δράσης που αφορά στα Κοινά Διδακτορικά, η  Ελλάδα βρίσκεται στην 9η θέση (το 2010 η χώρα μας κατέλαβε την 7η θέση και το 2011 την 6η θέση), με 3 υποτροφίες πλήρους φοίτησης, στη σειρά κατάταξης 33 χωρών.

ΟΜΑΔΑ Γ

Κρίνετε πως το παρακάτω κείμενο – επιστολή είναι κατάλληλο της επικοινωνιακής περίστασης για την οποία γράφτηκε; Αιτιολογήστε την άποψή σας.

(Μονάδες 20)

Γράμμα στο Δήμαρχο

Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, Αγαπητοί Δημοτικοί σύμβουλοι, με αυτή τη δημοσίευση θα ήθελα να σας θέσω κάποιους προβληματισμούς, ως κάτοικος αυτής της πόλης, και μάλιστα νέος σε ηλικία. Προβληματισμοί  που προέκυψαν ως γέννημα θρέμμα αυτού του τόπου, από ταξίδια και προσωπικές εμπειρίες στο εξωτερικό, αλλά και με τη συναναστροφή μου με αλλοδαπούς φίλους, κυρίως Ευρωπαίους, που βρίσκονται στην Κρήτη μετο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών "Erasmus". Αφορμή αποτελεί αρχικώς η εικόνα που έχουν τα παιδιά αυτά για το νησί μας, τη συμπεριφορά μας και την παιδεία μας. Η εικόνα στα μάτια τους είναι απογοητευτική από πολλές απόψεις. Αρχικά, η έλλειψη οδικής παιδείας είναι από τα πιο σημαντικά θέματα που απασχολούν τα παιδιά αυτά που φιλοξενούνται στο νησί μας. Βλέπω το πόσο πολύ εκπλήσσονται με τις ξεθωριασμένες διαβάσεις πεζών, με την έλλειψη σήμανσης σε ορισμένα σημεία και γενικά με την έλλειψη σεβασμού από οδηγό σε πεζό ή από οδηγό σε οδηγό ή ακόμη και από πεζό σε οδηγό. Ίσως, σε μας αυτή η κατάσταση πλήρης άγνοιας και αμάθειας να θεωρείται δεδομένη, όμως αντικειμενικά θεωρείται τριτοκοσμική και το γεγονός οτι δεν το αντιλαμβανόμαστε μας κάνει ακόμα χειρότερους. Νομίζω πως θα έπρεπε... Γιαπιτζάκης Κων/νος (τελειόφοιτος τμήματος Πολιτικών και Δομικών Έργων ΤΕΙ Κρητης) Δερμιτζάκη Μαρία (Φιλόλογος-παιδαγωγός)

◊ Διαβάστε προσεκτικά τα ζητούμενα.

Καλή επιτυχία